انواع آجر

انواع آجر یکی از مهمترین موضوعاتی است که مهندسان، معماران، پیمانکاران و خریداران مصالح ساختمانی باید با آن آشنا باشند. آجرها از نظر نوع ساخت، کاربرد، جنس، ابعاد، رنگ و محل استفاده به گروههای مختلفی تقسیم میشوند و هر کدام ویژگیها، مزایا و کاربردهای خاص خود را دارند. شناخت صحیح انواع آجر به شما کمک میکند تا با توجه به نوع پروژه، بهترین گزینه را از نظر کیفیت، دوام، زیبایی و هزینه انتخاب کنید.
این مصالح ساختمانی از گذشته تا امروز نقش مهمی در ساخت ساختمانهای مسکونی، تجاری، صنعتی و بناهای تاریخی داشتهاند. با پیشرفت صنعت ساختمان، تنوع آجرها نیز افزایش یافته و امروزه محصولات مختلفی برای دیوارچینی، تیغهچینی، سقف، نما و محوطهسازی تولید میشوند.
به طور کلی، انواع آجر را میتوان بر اساس محل استفاده به دو گروه اصلی تقسیم کرد: آجرهای پشت کار و آجرهای نما. آجرهای پشت کار بیشتر برای اجرای دیوارها و سازههای داخلی استفاده میشوند و پس از پایان کار دیده نمیشوند، در حالی که آجرهای نما علاوه بر استحکام، نقش مهمی در زیبایی ساختمان دارند.
در این مقاله با انواع آجر ساختمانی، ویژگیها، کاربردها، مزایا، تفاوتها و موارد استفاده هر یک آشنا میشوید تا بتوانید انتخابی آگاهانه برای پروژه ساختمانی خود داشته باشید.
آجر لفتون یا آجر ده سوراخ
آجر لفتون که با نام آجر ده سوراخ نیز شناخته میشود، یکی از انواع پرکاربرد آجرهای رسی در ساختمانسازی است. این محصول در مدلهای مختلف، از جمله سهطرفنما، چهارطرفنما و مدلهای مناسب پشتکار، عرضه میشود. رنگ، ابعاد و نوع کاربرد از جمله معیارهایی هستند که هنگام انتخاب آن باید در نظر بگیرید. برای آشنایی با مدلهای موجود و بررسی مشخصات محصولات، میتوانید دستهبندی آجر لفتون (ده سوراخ) را مشاهده کنید.
آجر چیست؟
آجر نوعی مصالح ساختمانی است که معمولاً از خاک رس، شیل یا سایر مواد معدنی مناسب تولید میشود. پس از آمادهسازی مواد اولیه، آجرها قالبگیری شده و در کورههای مخصوص پخته میشوند تا مقاومت و استحکام لازم را به دست آورند.
امروزه تولید آجر با استفاده از روشهای سنتی، نیمهاتوماتیک و تماماتوماتیک انجام میشود که هر کدام تأثیر مستقیمی بر کیفیت نهایی محصول دارند. اگر با فرآیند تولید آجر آشنا نیستید، پیشنهاد میکنیم مقاله روش تولید آجر را نیز مطالعه کنید.
انواع آجر سبک ساختمانی
آجرهای سبک ساختمانی برای کاهش وزن دیوارها و آسانتر شدن اجرای ساختمان مورد استفاده قرار میگیرند. میزان وزن، مقاومت و عایق بودن این محصولات به جنس مواد اولیه، ساختار داخلی و روش تولید آنها بستگی دارد.
از جمله محصولات رایج در این گروه میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- آجر سفال تیغهای: دارای حفرههای داخلی است و بیشتر برای اجرای دیوارهای جداکننده و تیغههای غیرباربر استفاده میشود.
- بلوکهای سفالی سقفی: برای پر کردن فضای بین تیرچهها در سیستم سقف تیرچهبلوک طراحی شدهاند و کاربرد آنها با آجرهای دیوارچینی متفاوت است.
- بلوک هبلکس: از بتن هوادار اتوکلاوشده ساخته میشود و آجر رسی محسوب نمیشود؛ بااینحال، در برخی پروژهها بهعنوان جایگزینی برای مصالح دیوارچینی بررسی میشود.
هنگام انتخاب مصالح سبک، تنها وزن محصول را معیار قرار ندهید. مقاومت موردنیاز، عایق حرارتی و صوتی، ابعاد، روش اجرا و الزامات فنی ساختمان نیز باید در نظر گرفته شوند. برای مشاهده مدلهای موجود میتوانید دستهبندی آجر سفال تیغهای را بررسی کنید.
دستهبندی انواع آجر
انواع آجر را میتوان بر اساس کاربرد به دو گروه اصلی تقسیم کرد.
- آجرهای پشت کار
- آجرهای نما
هر یک از این گروهها شامل محصولات متنوعی هستند که برای بخشهای مختلف ساختمان طراحی و تولید میشوند. انتخاب صحیح هر نوع آجر علاوه بر افزایش کیفیت اجرا، باعث کاهش هزینهها و افزایش طول عمر ساختمان خواهد شد.
انواع آجر پشت کار
آجرهای پشت کار به محصولاتی گفته میشود که پس از اجرای ساختمان معمولاً در معرض دید قرار نمیگیرند و با گچ، سیمان، سنگ یا سایر پوششهای ساختمانی پوشانده میشوند. مهمترین ویژگی این آجرها، استحکام مناسب، وزن استاندارد، اجرای آسان و قیمت اقتصادی است.
در بازار ایران، رایجترین آجرهای پشت کار عبارتاند از:
در ادامه با ویژگیها، کاربردها، مزایا و معایب هر یک از این محصولات آشنا میشویم.

آجر لفتون؛ پرکاربردترین آجر برای دیوارچینی
آجر لفتون یکی از شناختهشدهترین انواع آجر پشت کار است که در صنعت ساختمان با نامهایی مانند آجر ده سوراخ یا آجر ماشینی نیز شناخته میشود. این محصول به دلیل استحکام مناسب، وزن استاندارد، سرعت اجرای بالا و قیمت اقتصادی، یکی از پرمصرفترین مصالح ساختمانی در ایران به شمار میرود.
این نوع آجر معمولاً از خاک رس تولید میشود و پس از قالبگیری و پخت در کوره، مقاومت فشاری مناسبی پیدا میکند. وجود سوراخهای روی آجر علاوه بر کاهش وزن، باعث افزایش چسبندگی ملات و کاهش مصرف مصالح هنگام اجرای دیوار نیز میشود.
کاربردهای آجر لفتون
- دیوارهای پیرامونی ساختمان
- دیوارهای باربر
- دیوارهای جداکننده
- سولهها و ساختمانهای صنعتی
- ساختمانهای مسکونی و تجاری
مزایای آجر لفتون
- استحکام فشاری مناسب
- وزن استاندارد
- اجرای سریع
- چسبندگی مناسب ملات
- قیمت اقتصادی
- دسترسی آسان در بازار
معایب آجر لفتون
- نیاز به اجرای پوشش نهایی مانند گچ یا نما
- عایق حرارتی کمتر نسبت به سفال
- وزن بیشتر نسبت به بلوکهای سفالی
اگرچه آجر لفتون معمولاً بهعنوان آجر پشت کار استفاده میشود، اما در برخی پروژهها از نمونههای باکیفیت آن برای اجرای نما نیز بهره میگیرند.
علاوه بر مدلهای رایج پشت کار، آجر لفتون (۱۰ سوراخ) در نمونههای سه طرف نما و چهار طرف نما نیز تولید میشود. این محصولات به دلیل کیفیت بالای سطح، یکنواختی رنگ و ظاهر مناسب، علاوه بر استحکام مطلوب، برای اجرای دیوارهایی که بدون پوشش نهایی در معرض دید قرار دارند نیز انتخابی ایدهآل محسوب میشوند.
آجرهای لفتون سه و چهار طرف نما معمولاً در دیوارکشی محوطه، باغ و ویلا، پادگانها، سولههای صنعتی، کارخانهها، انبارها، پارکینگها و سایر پروژههایی که علاوه بر استحکام، زیبایی ظاهری دیوار نیز اهمیت دارد، مورد استفاده قرار میگیرند. این محصولات با ایجاد نمایی منظم، بادوام و یکدست، در بسیاری از پروژهها بدون نیاز به اجرای نمای جداگانه استفاده میشوند.

آجر سفال تیغهای؛ انتخاب مناسب برای دیوارهای داخلی
آجر سفال تیغهای یکی از پرکاربردترین مصالح برای اجرای تیغههای داخلی و دیوارهای غیرباربر است. وزن کم، ابعاد استاندارد و سرعت اجرای بالا باعث شده است این محصول در ساختمانسازی مدرن جایگاه ویژهای داشته باشد.
وجود حفرههای متعدد در ساختار آجر سفال تیغهای، علاوه بر کاهش وزن، موجب بهبود عایق حرارتی و صوتی دیوار نیز میشود. همین ویژگیها باعث کاهش بار مرده ساختمان و افزایش بهرهوری در اجرای پروژههای ساختمانی خواهد شد.
کاربردهای آجر سفال تیغهای
- تیغهچینی داخلی
- دیوارهای جداکننده واحدها
- ساختمانهای مسکونی
- ساختمانهای اداری
- پروژههای انبوهسازی
مزایای آجر سفال تیغهای
- وزن سبک
- اجرای سریع
- عایق مناسب صدا و حرارت
- کاهش مصرف ملات
- کاهش وزن سازه
معایب آجر سفال تیغهای
- مناسب نبودن برای دیوارهای باربر
- شکنندگی بیشتر نسبت به آجر لفتون
- نیاز به حمل و نصب با دقت بیشتر
تفاوت آجر سفال و آجر توپر چیست؟
تفاوت اصلی آجر سفال و آجر توپر به ساختار داخلی، وزن و کاربرد آنها مربوط میشود. آجر سفال معمولاً دارای حفرههایی در بدنه است؛ اما آجر توپر، برخلاف مدلهای سوراخدار یا حفرهدار، فضای خالی کمتری در ساختار خود دارد.
آجر سفال تیغهای به دلیل ساختار حفرهدار و وزن نسبتاً کم، بیشتر برای دیوارهای جداکننده و تیغهچینی استفاده میشود. در مقابل، آجر توپر بسته به جنس، ابعاد و مشخصات فنی میتواند برای کاربردهای متفاوتی انتخاب شود. البته وجود حفره یا توپر بودن بهتنهایی مشخص نمیکند که یک آجر برای دیوار باربر مناسب است؛ این موضوع به مقاومت محصول و طراحی سازه بستگی دارد.
برای انتخاب بین این دو نوع مصالح، وزن دیوار، مقاومت موردنیاز، شرایط اجرا و هزینه نهایی را مقایسه کنید. همچنین میتوانید مشخصات انواع آجر سفال تیغهای را بررسی کنید تا با محصولات موجود آشنا شوید.

آجر سفال سقفی؛ مناسب اجرای سقفهای تیرچه بلوک
آجر سفال سقفی یکی از مصالح پرکاربرد در اجرای سقفهای تیرچه بلوک است. این محصول به دلیل وزن کم و ابعاد استاندارد، نقش مهمی در کاهش بار مرده ساختمان دارد و بهعنوان قالب ماندگار بین تیرچهها مورد استفاده قرار میگیرد.
طراحی ویژه بلوکهای سفالی سقفی باعث میشود ضمن کاهش مصرف بتن، سرعت اجرای سقف نیز افزایش پیدا کند. استفاده از این محصول در بسیاری از پروژههای ساختمانی، اجرای سقف را اقتصادیتر و بهینهتر میکند.
کاربردهای آجر سفال سقفی
- اجرای سقف تیرچه بلوک
- پروژههای مسکونی
- ساختمانهای تجاری
- ساختمانهای اداری
مزایای آجر سفال سقفی
- وزن کم
- سرعت اجرای بالا
- کاهش مصرف بتن
- کاهش بار مرده ساختمان
- صرفه اقتصادی
معایب آجر سفال سقفی
- قابل استفاده نبودن در دیوارچینی
- شکنندگی در حملونقل
- نیاز به اجرای صحیح در سقف

انواع آجر نما
آجر نما به گروهی از آجرهای ساختمانی گفته میشود که علاوه بر استحکام و دوام، از نظر زیبایی ظاهری نیز اهمیت ویژهای دارند. این محصولات بهعنوان نمای نهایی ساختمان استفاده میشوند؛ بنابراین کیفیت سطح، یکنواختی رنگ، مقاومت در برابر شرایط جوی و دوام بالا از مهمترین ویژگیهای آنها محسوب میشود.
امروزه این محصولات در رنگها، ابعاد، بافتها و طرحهای متنوعی تولید میشوند و در نمای ساختمانهای مسکونی، تجاری، اداری، ویلایی و همچنین محوطهسازی کاربرد گستردهای دارند.
رایجترین انواع آجر نما عبارتاند از:
- آجر نما نسوز
- آجر نما قزاقی
- آجر نما هلندی
- آجر نما رستیک
- آجر نما آنتیک
- آجر نما شیاردار
- آجر نما کرکرهای
- آجر نما تایل
- آجر نما کف فرش

آجر نما نسوز
آجر نما نسوز یکی از باکیفیتترین انواع آجر نما است که از خاکهای نسوز با درصد بالای آلومینا تولید میشود. این محصول در دمای بسیار بالا پخته شده و مقاومت فوقالعادهای در برابر گرما، سرما، تابش نور خورشید، یخزدگی و رطوبت دارد.
به دلیل تنوع رنگ، دوام بالا و ظاهر مدرن، این نوع آجر یکی از محبوبترین گزینهها برای اجرای نمای ساختمانهای مسکونی، تجاری، اداری و ویلاها به شمار میرود.
کاربردها
- نمای ساختمان
- ویلاها
- ساختمانهای لوکس
- دکوراسیون داخلی
- دیوار شاخص (Accent Wall)
برای انتخاب محصول مناسب نمای ساختمان، میتوانید مدلهای مختلف آجر نما نسوز را از نظر رنگ، ظاهر و مشخصات فنی بررسی کنید. این محصولات در رنگها و مدلهای متنوع عرضه میشوند و انتخاب آنها باید با سبک معماری و شرایط اجرای پروژه هماهنگ باشد.

آجر نما قزاقی
آجر نما قزاقی از قدیمیترین و اصیلترین آجرهای نمای ایران است و به دلیل رنگ طبیعی، بافت سنتی و ظاهر ماندگار، در پروژههایی با معماری کلاسیک و ایرانی کاربرد فراوانی دارد.
به همین دلیل، این محصول انتخابی مناسب برای بازسازی بناهای تاریخی، رستورانهای سنتی، ویلاها، مساجد و ساختمانهایی است که ایجاد حس اصالت و معماری ایرانی در آنها اهمیت دارد.
کاربردها
- نمای سنتی
- مرمت بناهای تاریخی
- ویلاها
- کافهها و رستورانهای سنتی

آجر نما هلندی
آجر نما هلندی که در بازار با نام آجر دکوراتیو نیز شناخته میشود، دارای ابعاد کوچکتر و ظاهری متفاوت نسبت به سایر آجرهای نما است. این محصول بیشتر در طراحیهای مدرن و دکوراسیون داخلی مورد استفاده قرار میگیرد.
تنوع رنگ، ابعاد کوچک و امکان اجرای طرحهای خلاقانه، محبوبیت این آجر را در طراحی داخلی و نمای ساختمانهای مدرن افزایش داده است.
کاربردها
- نمای مدرن
- دکوراسیون داخلی
- کافیشاپها
- فروشگاهها
- لابی ساختمانها
انواع خدمات پرداخت سطح و فرآوری آجرهای نما
علاوه بر دستهبندی آجرهای نما بر اساس نوع مواد اولیه و روش تولید، این محصولات از نظر نوع پرداخت سطح و فرآوری ظاهری نیز در مدلهای متنوعی عرضه میشوند. بسیاری از محصولاتی که در بازار با نامهایی مانند آجر رستیک، آجر آنتیک، آجر شیاردار، آجر کرکرهای یا آجر صخرهای شناخته میشوند، در واقع یک نوع آجر مستقل نیستند؛ بلکه نتیجه انجام عملیات مختلف روی سطح آجر هستند.
در اغلب کارخانههای تولید آجر، این فرآوریها روی آجر نما نسوز انجام میشود. به همین دلیل بسیاری از این محصولات را میتوان از نظر فنی زیرمجموعه آجرهای نما نسوز دانست که تنها ظاهر و بافت سطح آنها متناسب با سبکهای مختلف معماری تغییر یافته است. این خدمات امکان اجرای نماهای مدرن، کلاسیک، سنتی، روستیک و صنعتی را فراهم میکنند.
رستیک کردن آجر نما
در فرآیند رستیک کردن، سطح آجر به گونهای پرداخت میشود که بافتی طبیعی، ناهموار و نزدیک به سنگهای طبیعی ایجاد شود. این ظاهر باعث ایجاد حس گرما و اصالت در نما شده و انتخابی محبوب برای ویلاها، ساختمانهای لوکس، رستورانهای سنتی و پروژههای معماری روستیک است.
آنتیک کردن آجر نما
در روش آنتیک کردن، لبهها و سطح آجر بهصورت کنترلشده پرداخت میشوند تا محصول نهایی ظاهری قدیمی و اصیل پیدا کند. این سبک بیشتر در معماری کلاسیک، مرمت بناهای تاریخی، کافهها، رستورانهای سنتی و طراحی داخلی مورد استفاده قرار میگیرد.
شیارزنی آجر نما
شیارزنی یکی از رایجترین روشهای پرداخت سطح آجر است. در این فرآیند، شیارهای منظم یا طرحهای سفارشی روی سطح آجر ایجاد میشود که علاوه بر افزایش زیبایی بصری، با ایجاد بازی نور و سایه، جلوهای مدرن و چشمنواز به نمای ساختمان میبخشد.
آجر نما کرکرهای
مدل کرکرهای با ایجاد شیارهای عمودی یا افقی عمیق روی سطح آجر تولید میشود. نظم خطوط ایجادشده باعث میشود این محصول در طراحی نماهای مدرن، مینیمال و پروژههای معماری معاصر کاربرد گستردهای داشته باشد.
صخرهای کردن آجر نما
در فرآیند صخرهای کردن، سطح آجر به شکلی پرداخت میشود که ظاهری برجسته و مشابه سنگهای طبیعی پیدا کند. این نوع فرآوری برای طراحی دیوارهای شاخص، محوطهسازی، ویلاها و پروژههایی که به بافتی طبیعی نیاز دارند، بسیار پرطرفدار است.
سوراخکاری، برش و تولید سفارشی
برخی پروژههای معماری به آجرهایی با ابعاد یا فرم خاص نیاز دارند. در چنین شرایطی خدماتی مانند سوراخکاری، برش، پخزنی و تولید در ابعاد سفارشی انجام میشود تا محصول نهایی دقیقاً مطابق با نیاز پروژه آماده شود.
مزایای فرآوری و پرداخت سطح آجرهای نما
- ایجاد تنوع در ظاهر و بافت آجر
- امکان اجرای سبکهای مختلف معماری
- افزایش زیبایی نمای ساختمان
- ایجاد جلوههای طبیعی با بازی نور و سایه
- امکان اجرای طرحهای اختصاصی برای پروژههای خاص
- حفظ دوام و مقاومت آجر در کنار افزایش ارزش بصری ساختمان
هنگام انتخاب نوع پرداخت سطح آجر، بهتر است سبک معماری ساختمان، شرایط آبوهوایی، رنگبندی نما و سلیقه کارفرما را در نظر بگیرید. از آنجا که بیشتر این خدمات روی آجر نما نسوز انجام میشوند، مقاومت بالا در برابر رطوبت، یخزدگی، تغییرات دما و تابش نور خورشید نیز حفظ خواهد شد.
تفاوت آجر نما با آجرهای فرآوریشده
یکی از پرسشهای متداول خریداران این است که آیا محصولاتی مانند آجر رستیک، آجر آنتیک، آجر شیاردار یا آجر کرکرهای، انواع مستقلی از آجر هستند؟ در بیشتر موارد پاسخ منفی است. این نامها معمولاً به نوع پرداخت سطح و فرآوری ظاهری آجر اشاره دارند، نه به نوع ماده اولیه یا روش تولید آن.
به بیان ساده، آجر نما نسوز به عنوان محصول پایه تولید میشود و سپس با توجه به نیاز پروژه و سبک معماری، فرآیندهایی مانند رستیک کردن، آنتیک کردن، شیارزنی، کرکرهای کردن، صخرهای کردن یا برشهای سفارشی روی آن انجام میشود. در نتیجه، تفاوت اصلی این محصولات در ظاهر، بافت و جلوه بصری آنها است و از نظر کیفیت، دوام و مقاومت، همچنان ویژگیهای آجر نما نسوز را حفظ میکنند.
به همین دلیل، هنگام انتخاب آجر نما بهتر است علاوه بر رنگ و ابعاد، نوع فرآوری سطح نیز متناسب با سبک معماری ساختمان، شرایط اقلیمی و سلیقه کارفرما انتخاب شود تا نتیجه نهایی، نمایی زیبا، ماندگار و هماهنگ با طراحی پروژه باشد.
جمعبندی
انتخاب آجر مناسب، تنها به ظاهر محصول محدود نمیشود و عواملی مانند محل استفاده، مقاومت موردنیاز، شرایط آبوهوایی، سبک معماری و بودجه پروژه نیز در این تصمیم نقش مهمی دارند. آشنایی با انواع آجر ساختمانی و ویژگیهای هر یک، به شما کمک میکند تا انتخابی آگاهانه و مقرونبهصرفه داشته باشید.
در این مقاله با انواع آجر پشت کار، آجرهای نما، کاربرد هر یک و همچنین خدمات فرآوری و پرداخت سطح آجرهای نما آشنا شدیم. شناخت این تفاوتها باعث میشود بتوانید محصولی متناسب با نیاز پروژه خود انتخاب کنید و از کیفیت و دوام نمای نهایی اطمینان بیشتری داشته باشید.
اگر برای انتخاب آجر مناسب، استعلام قیمت روز یا ثبت سفارش نیاز به راهنمایی دارید، کارشناسان بازرگانی اسکندری آماده ارائه مشاوره تخصصی، معرفی بهترین گزینه متناسب با پروژه و تأمین انواع آجر ساختمانی از کارخانههای معتبر کشور هستند. کافی است با ما در ارتباط باشید تا مناسبترین محصول را با بهترین شرایط برای پروژه شما تأمین کنیم.
جدول مقایسه انواع آجر ساختمانی
| نوع آجر | کاربرد اصلی | محل استفاده | ویژگی شاخص |
|---|---|---|---|
| آجر لفتون | دیوارچینی و دیوارهای باربر | پشت کار | استحکام بالا و قیمت اقتصادی |
| آجر سفال تیغهای | تیغهچینی داخلی | دیوارهای غیرباربر | وزن سبک و عایق مناسب |
| آجر سفال سقفی | اجرای سقف تیرچه بلوک | سقف ساختمان | کاهش بار مرده سازه |
| آجر نما نسوز | نمای ساختمان | نمای داخلی و خارجی | مقاومت بالا در برابر شرایط جوی |
| آجر نما قزاقی | نمای سنتی | نمای ساختمان | ظاهر اصیل و رنگ طبیعی |
| آجر نما هلندی | نمای مدرن و دکوراتیو | نمای داخلی و خارجی | ابعاد کوچک و تنوع رنگ |
این جدول بهصورت خلاصه، مهمترین تفاوتهای انواع آجر ساختمانی را از نظر کاربرد، محل استفاده و ویژگیهای اصلی نشان میدهد و میتواند راهنمای مناسبی برای انتخاب محصول متناسب با نیاز پروژه باشد.